Gülay Sezerer Kuru

Economic Geologist, QP, CPG, EFG, UMREK-CP

Porfiri tip alterasyon zonlarındaki metal zenginleşmelerinin takibinde sıvı kapanım petrografisinden nasıl yararlanılmaktadır?

Çalışma alanı, Doğu Pontitlerin G-D kesiminde yer almaktadır. Bölgedeki KD-GB doğrultulu yapısal zonlarla sınırlanan, Jura-Kretase yaşlı birlikler kuzeyden güneye doğru, Hopa-Borçka zonu, Artvin-Yusufeli zonu, Olur-Tortum zonu ve Erzurum-Kars ofiyolit zonu olmak üzere dört zon olarak gruplandınlmıştır (Konak ve diğ.,2001). Erzurum Oltu ilçesinin yaklaşık 25 km batısındaki, Çamhbel ve inanmış köyleri arasında bulunan flumnış bölgesi, Oltu Ekayh Zonu içinde (OEZ) yeralmaktadır. Bu zonu güneyden sınırlayan Tersiyer istifleri altta Eosen yaşh denizel lanntılı ve volkanik kayalarda”, üstte ise Oligo- Miyosen yaşlı karasal evaporitik lannth kayalar ve andezitik—bazaltik volkanitlerden oluşur. Bölgede yer alan en genç birimler Geç Miyosen yaşlı çeşitli volkanik kayalar ve Pliyo—Kuvatemer yaşlı çökellerdir. Bölgede gözlenen, Jura-Kratese yaşh bazik karekterli volkmıikler, aynı yaşlı Meydantepe kireçtaşı, Eosen yaşlı kınntılı kayaçlar ve bütün bunları kesen asidik ve bazik kayaçlar gözlenir (Konak ve diğ.2001). Jura-Kratese yaşlı bazik vollmnikler, çoğunlukla porfirik dokulu ve asidik, oı-taç ve bazik bileşimli kayaçlar ile kesilerek_ yaygın bir alterasyona uğranuşlardır. Killeşme, limonitleşme, hematitleşme, piritleşme, kloritleşme ve epidotlaşma gözlenen yaygın alterasyonlardır. Bu alterasyonların, bölgede hakim olan KD-GB tektonik hatlara verev olarak gelişmiş olan tektonik zonlar ve dayklarla itıgkili olarak geliştikleri düşünülmek-tedir.Magınamn kristallenmesi sırasında magmatik-hidrotermal sistem içinde kapanlanan sıvı kapammlar tahmin edilebilmektedir. Bu genel düşüncenin kullanılması ile alterasyon zonlan ve özellikle cevher zonları kolayca belirlenebilmektedir. Porfiri bakır yataklarındaki sıvı kapammlann dağıhmlan ve tipleri derinlerdeki yerleşimle değişikler göstermektedir. Örneğin, daha derinlerde oluşmuş, en yaşlı sıvı kapammlar, orta tuzluluğa sahip, kalkopiritten oluşan daughter ınineralleri içeren sıvıca zengin üç fazh sıvı kapanımlar içerirken, daha yüzeyde ise genç sıvı kapaıumlar orta tuzluluğa sahip kalkopiritli gazca zengin üç fazh sıvı kapammlar ile en yüzeyde bulunan sıvı kapaıum birliktelikleri ise bunlar daha yüksek tuzluluğa sahip magmatik sıvılardan itibaren ve coexisting haliçte ve buharca zengin FIA’lardan oluşmaktadır. Porfiri bakır yataldarmda gözlenen sıvı kapaıum birlikleri (FIA) PCD yatakların oluşumlar sırasında zaman ve mekan arasında meydana gelen sistematik değişikler, FIA’ ların bu yatakların araştınlınasında etkili olarak kullanılmasına izin vermektedir. Dolayslyle cevherleşme ile ilgili tüm verilen elde edebilir ve cevherleşmeyi takip edebiliriz (Bodnar, 1982). Bu amaçla bölgede gelişen alterasyon zonlanndan alınan örneklerde, sıvı kapanun petrografisi yardımıyla bölgedeki alterasyonlara ve cevherleşmeye neden olan çözeltilerin, kayaçlarda meydana getirdiği jeokimyasal değişiklikler yanal ve düşey olarak ortaya konularak cevherleşmenin varlığı irdelenmiş ve bu altere zonlarda gelişmiş olan sıvı kapamm birlikteliklefinin yanal ve düşey olarak dağıhmlan belirlenmiştir. Alterasyon petrografisi ile fillik zonu karekterize eden quartz, pirit, muskovite-illit, klorit, hematit ve anhidrit mineral topluluğu tespit edilmiştir. Bölgeden alınan altere ömeklerin fillik alterasyon zonunu temsil ettiği ve fillik alterasyon zorum ait sıvı kapanım birliklerini içerdiği, ancak cevherleşme zonunu temsil eden sıvı kapamm birliklerine rastlanmachğı belirlenmiştir.

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *.

*
*
You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>